वाशिम जिल्हा संपूर्ण माहिती आणि वन-लाइनर प्रश्न | Washimr District GK

वाशिम जिल्हा: सविस्तर माहिती

वाशिम जिल्ह्याची निर्मिती १ जुलै १९९८ रोजी अकोला जिल्ह्याचे विभाजन करून करण्यात आली. ऐतिहासिक दृष्ट्या याला ‘वत्सगुल्म’ असे म्हटले जात असे, जी वाकाटक राजवंशाची राजधानी होती.

१. भौगोलिक व प्रशासकीय स्थिती

• क्षेत्रफळ: ५१९१.१९० चौ.कि.मी.
• तालुके (६): वाशिम, मालेगाव, रिसोड, मंगरूळपीर, कारंजा आणि मानोरा.
• सीमा: उत्तरेस अकोला, ईशान्येस अमरावती, पश्चिमेस बुलढाणा आणि दक्षिणेस हिंगोली जिल्हा.
• लोकसंख्या: ११,९७,१६० (२०११ च्या जनगणनेनुसार).
• गावे: ७९३.
• नगरपालिका/नगर पंचायती: ६.

२. नद्या आणि धरणे

• प्रमुख नद्या: पैनगंगा ही मुख्य नदी असून ती वाशिम तालुक्यातील काटा येथून उगम पावते. इतर नद्यांमध्ये अडाण, कयाधू, काटेपूर्णा, मोर्णा, अरणावती आणि बेबळा यांचा समावेश होतो.
• सोनल (सोनाळा) धरण: हे धरण मंगरूळपीर जवळील अडाण नदीवर बांधलेले आहे. याचे काम १९८१ मध्ये पूर्ण झाले.

३. हवामान आणि शेती

• हवामान: उन्हाळ्यात तापमान ४५°C ते ४८°C पर्यंत जाते, तर हिवाळ्यात ८°C ते १०°C पर्यंत खाली येते.
• पाऊस: सरासरी ७९८.७० मि.मी.
• प्रमुख पिके: सोयाबीन (मुख्य पीक), गहू, ज्वारी, बाजरी, तूर, कापूस, ऊस आणि हळद.
• जमीन: जिल्ह्याचा काही भाग डोंगराळ असून तिथे मध्यम प्रतीची मृदा आढळते, तर मैदानी भागात सुपीक काळी मृदा आहे.

४. उद्योग व धार्मिक स्थळे

• उद्योग: हा जिल्हा प्रामुख्याने शेतीवर आधारित आहे. कारंजा लाड येथे सूत गिरणी आणि खाद्यतेल प्रक्रिया उद्योग आहेत. तसेच लाकडी सामान आणि खेळणी बनवण्याचा व्यवसायही चालतो.
• पोहरादेवी मंदिर: हे संत सेवालाल महाराज यांना समर्पित मंदिर असून, याला ‘बंजारा समाजाची काशी’ मानले जाते.

वन लायनर (One-liner) प्रश्न उत्तरे

१. वाशिम जिल्ह्याची निर्मिती कधी झाली?

उत्तर: १ जुलै १९९८ रोजी.

२. वाशिम जिल्ह्याचे प्राचीन नाव काय होते?

उत्तर: वत्सगुल्म.

३. वाशिम जिल्ह्यात एकूण किती तालुके आहेत?

उत्तर: ६ तालुके.

४. वाशिम जिल्ह्यातील प्रमुख नदी कोणती?

उत्तर: पैनगंगा.

५. ‘बंजारा समाजाची काशी’ म्हणून कोणते ठिकाण ओळखले जाते?

उत्तर: पोहरादेवी (ता. मानोरा).

६. सोनल (सोनाळा) धरण कोणत्या नदीवर आहे?

उत्तर: अडाण नदीवर.

७. वाशिम जिल्ह्याचे मुख्यालय कोणत्या शहरात आहे?

उत्तर: वाशिम.

८. जिल्ह्याचे सरासरी पर्जन्यमान किती आहे?

उत्तर: ७९८.७० मि.मी.

९. वाशिम जिल्ह्याचा साक्षरता दर किती आहे?

उत्तर: ८३.२५%.

१०. वाशिम जिल्ह्यातून कोणता रेल्वे मार्ग जातो?

उत्तर: खंडवा-पूर्णा हा रेल्वे मार्ग (मीटर गेजचे रूपांतर आता ब्रॉडगेजमध्ये झाले आहे).

११. वाशिम जिल्ह्याची लोकसंख्या घनता किती आहे?

उत्तर: २४४ प्रति चौ. कि.मी.

१२. वाशिम जिल्ह्यात कोणते डोंगर आढळतात?

उत्तर: अजिंठा पर्वतरांगांचा काही भाग (विशेषतः मालेगाव तालुक्यात).