Table of Contents
वाशिम जिल्हा: सविस्तर माहिती
वाशिम जिल्ह्याची निर्मिती १ जुलै १९९८ रोजी अकोला जिल्ह्याचे विभाजन करून करण्यात आली. ऐतिहासिक दृष्ट्या याला ‘वत्सगुल्म’ असे म्हटले जात असे, जी वाकाटक राजवंशाची राजधानी होती.
१. भौगोलिक व प्रशासकीय स्थिती
- क्षेत्रफळ: ५१९१.१९० चौ.कि.मी.
- तालुके (६): वाशिम, मालेगाव, रिसोड, मंगरूळपीर, कारंजा आणि मानोरा.
- सीमा: उत्तरेस अकोला, ईशान्येस अमरावती, पश्चिमेस बुलढाणा आणि दक्षिणेस हिंगोली जिल्हा.
- लोकसंख्या: ११,९७,१६० (२०११ च्या जनगणनेनुसार).
- गावे: ७९३.
- नगरपालिका/नगर पंचायती: ६.
२. नद्या आणि धरणे
- प्रमुख नद्या: पैनगंगा ही मुख्य नदी असून ती वाशिम तालुक्यातील काटा येथून उगम पावते. इतर नद्यांमध्ये अडाण, कयाधू, काटेपूर्णा, मोर्णा, अरणावती आणि बेबळा यांचा समावेश होतो.
- सोनल (सोनाळा) धरण: हे धरण मंगरूळपीर जवळील अडाण नदीवर बांधलेले आहे. याचे काम १९८१ मध्ये पूर्ण झाले.
३. हवामान आणि शेती
- हवामान: उन्हाळ्यात तापमान ४५°C ते ४८°C पर्यंत जाते, तर हिवाळ्यात ८°C ते १०°C पर्यंत खाली येते.
- पाऊस: सरासरी ७९८.७० मि.मी.
- प्रमुख पिके: सोयाबीन (मुख्य पीक), गहू, ज्वारी, बाजरी, तूर, कापूस, ऊस आणि हळद.
- जमीन: जिल्ह्याचा काही भाग डोंगराळ असून तिथे मध्यम प्रतीची मृदा आढळते, तर मैदानी भागात सुपीक काळी मृदा आहे.
४. उद्योग व धार्मिक स्थळे
- उद्योग: हा जिल्हा प्रामुख्याने शेतीवर आधारित आहे. कारंजा लाड येथे सूत गिरणी आणि खाद्यतेल प्रक्रिया उद्योग आहेत. तसेच लाकडी सामान आणि खेळणी बनवण्याचा व्यवसायही चालतो.
- पोहरादेवी मंदिर: हे संत सेवालाल महाराज यांना समर्पित मंदिर असून, याला ‘बंजारा समाजाची काशी’ मानले जाते.
वन लायनर (One-liner) प्रश्न उत्तरे
१. वाशिम जिल्ह्याची निर्मिती कधी झाली?
उत्तर: १ जुलै १९९८ रोजी.
२. वाशिम जिल्ह्याचे प्राचीन नाव काय होते?
उत्तर: वत्सगुल्म.
३. वाशिम जिल्ह्यात एकूण किती तालुके आहेत?
उत्तर: ६ तालुके.
४. वाशिम जिल्ह्यातील प्रमुख नदी कोणती?
उत्तर: पैनगंगा.
५. ‘बंजारा समाजाची काशी’ म्हणून कोणते ठिकाण ओळखले जाते?
उत्तर: पोहरादेवी (ता. मानोरा).
६. सोनल (सोनाळा) धरण कोणत्या नदीवर आहे?
उत्तर: अडाण नदीवर.
७. वाशिम जिल्ह्याचे मुख्यालय कोणत्या शहरात आहे?
उत्तर: वाशिम.
८. जिल्ह्याचे सरासरी पर्जन्यमान किती आहे?
उत्तर: ७९८.७० मि.मी.
९. वाशिम जिल्ह्याचा साक्षरता दर किती आहे?
उत्तर: ८३.२५%.
१०. वाशिम जिल्ह्यातून कोणता रेल्वे मार्ग जातो?
उत्तर: खंडवा-पूर्णा हा रेल्वे मार्ग (मीटर गेजचे रूपांतर आता ब्रॉडगेजमध्ये झाले आहे).
११. वाशिम जिल्ह्याची लोकसंख्या घनता किती आहे?
उत्तर: २४४ प्रति चौ. कि.मी.
१२. वाशिम जिल्ह्यात कोणते डोंगर आढळतात?
उत्तर: अजिंठा पर्वतरांगांचा काही भाग (विशेषतः मालेगाव तालुक्यात).
मुंबई शहर जिल्हा संपूर्ण माहिती आणि वन-लाइनर प्रश्न | Mumbai City District GK
पालघर जिल्हा संपूर्ण माहिती आणि वन-लाइनर प्रश्न | Palghar District GK
ठाणे जिल्हा संपूर्ण माहिती आणि वन-लाइनर प्रश्न | Thane District GK
जळगाव जिल्हा संपूर्ण माहिती आणि वन-लाइनर प्रश्न | Jalgaon District GK
सातारा जिल्हा संपूर्ण माहिती आणि वन-लाइनर प्रश्न | Satara District GK
यवतमाळ जिल्हा संपूर्ण माहिती आणि वन-लाइनर प्रश्न | Yavatmal District GK
भंडारा जिल्हा संपूर्ण माहिती आणि वन-लाइनर प्रश्न | Bhandara District GK
बुलढाणा जिल्हा संपूर्ण माहिती आणि वन-लाइनर प्रश्न | Buldhana District GK
नांदेड जिल्हा संपूर्ण माहिती आणि वन-लाइनर प्रश्न | Nanded District GK
पुणे जिल्हा संपूर्ण माहिती आणि वन-लाइनर प्रश्न | Pune District GK
