आजच्या चालू घडामोडी | 25 महत्त्वाचे प्रश्नोत्तरे | MPSC, पोलीस भरती, तलाठी | 22 जून 2026
प्रश्न 1: अलीकडेच कोणत्या देशाने जागतिक योग दिनानिमित्त विशेष पोस्टल स्टॅम्प जारी केला आहे?
उत्तर: भारत
स्पष्टीकरण: भारताने आंतरराष्ट्रीय योग दिनाच्या 12 व्या वर्धापन दिनानिमित्त आणि योग संस्कृतीचा प्रसार करण्यासाठी हा विशेष टपाल तिकीट संच जारी केला आहे. हे तिकीट भारतीय योग परंपरेचा जागतिक स्तरावर सन्मान करते.
प्रश्न 2: महाराष्ट्रातील कोणत्या जिल्ह्यात नवीन अत्याधुनिक ‘मेगा फूड पार्क’ उभारण्याची घोषणा करण्यात आली आहे?
उत्तर: छत्रपती संभाजीनगर
स्पष्टीकरण: राज्याच्या औद्योगिक विकासाला चालना देण्यासाठी छत्रपती संभाजीनगर येथे नवीन मेगा फूड पार्क उभारण्याचा निर्णय राज्य मंत्रिमंडळाने घेतला आहे. या प्रकल्पामुळे कृषीवर आधारित उद्योगांना मोठी चालना मिळणार आहे.
प्रश्न 3: 2026 च्या ‘आंतरराष्ट्रीय योग दिन’ कार्यक्रमाची यंदाची मध्यवर्ती संकल्पना काय होती?
उत्तर: योग फॉर ग्लोबल फॅमिली
स्पष्टीकरण: यावर्षी जगभरात ‘योग फॉर ग्लोबल फॅमिली’ या संकल्पनेवर आधारित योग दिन साजरा करण्यात आला. वसुधैव कुटुंबकम या भारतीय भावनेचा या संकल्पनेत अंतर्भाव करण्यात आला आहे.
प्रश्न 4: अलीकडेच निधन झालेले प्रसिद्ध व्यक्तीमत्व ‘एन. जनार्दन रेड्डी’ हे कोणत्या क्षेत्राशी संबंधित होते?
उत्तर: राजकारण
स्पष्टीकरण: एन. जनार्दन रेड्डी हे एक अनुभवी राजकारणी होते, ज्यांनी विविध महत्त्वाच्या पदे भूषवली होती. दक्षिण भारतातील राजकीय वर्तुळात त्यांचा मोठा प्रभाव होता.
प्रश्न 5: भारतीय लष्कराने कोणत्या देशासोबत ‘युद्ध सराव’ नुकताच सुरू केला आहे?
उत्तर: नेपाळ
स्पष्टीकरण: भारत आणि नेपाळ यांच्यातील द्विपक्षीय संबंध बळकट करण्यासाठी ‘सूर्य किरण’ या युद्धसरावाची नवीन आवृत्ती सुरू झाली आहे. दोन्ही देशांचे सैन्य संयुक्तपणे विविध मोहिमांचा सराव करत आहेत.
प्रश्न 6: ‘नीती आयोगाच्या’ अहवालानुसार, देशातील गरिबी निर्मूलनात कोणते राज्य प्रथम क्रमांकावर आहे?
उत्तर: उत्तर प्रदेश
स्पष्टीकरण: नीती आयोगाच्या ताज्या आकडेवारीनुसार, उत्तर प्रदेशने गेल्या काही वर्षांत सर्वाधिक गरिबांना गरिबी रेषेच्या वर आणले आहे. सरकारी योजनांची प्रभावी अंमलबजावणी हे याचे मुख्य कारण मानले जाते.
प्रश्न 7: जगातील पहिल्या ‘हवामान बदल’ उपग्रहाचे प्रक्षेपण कोणत्या देशाने केले आहे?
उत्तर: फ्रान्स
स्पष्टीकरण: वातावरणातील बदलांचा अचूक मागोवा घेण्यासाठी फ्रान्सने हा अत्याधुनिक उपग्रह प्रक्षेपित केला आहे. हा उपग्रह पृथ्वीच्या तापमानात होणाऱ्या बदलांचा बारकाईने अभ्यास करणार आहे.
प्रश्न 8: नुकत्याच जाहीर झालेल्या ‘ग्लोबल पीस इंडेक्स 2026’ मध्ये भारताचे स्थान कितवे आहे?
उत्तर: 115 वे
स्पष्टीकरण: जागतिक शांतता निर्देशांकात भारताने मागील वर्षाच्या तुलनेत सुधारणा केली आहे. हा निर्देशांक जगातील विविध देशांमधील शांततेची पातळी आणि सुरक्षितता मोजतो.
प्रश्न 9: महाराष्ट्रात ‘लाडकी बहीण योजनेच्या’ अंतर्गत प्रति महिना किती आर्थिक मदत दिली जाते?
उत्तर: 1500 रुपये
स्पष्टीकरण: महिला सक्षमीकरणासाठी राज्य सरकारने लाडकी बहीण योजना सुरू केली आहे. या योजनेद्वारे पात्र महिलांना थेट बँक खात्यात दरमहा आर्थिक मदत जमा केली जाते.
प्रश्न 10: रिझर्व्ह बँकेने नुकतेच कोणत्या डिजिटल पेमेंट सुविधेसाठी नवीन सुरक्षा नियम लागू केले आहेत?
उत्तर: युपीआय (UPI)
स्पष्टीकरण: ऑनलाईन फसवणूक रोखण्यासाठी रिझर्व्ह बँकेने युपीआय व्यवहारांच्या सुरक्षेबाबत अधिक कडक नियमावली जारी केली आहे. यामध्ये काही ठराविक रक्कमेपेक्षा जास्त व्यवहारांसाठी नवीन पडताळणी पद्धत अनिवार्य केली आहे.
प्रश्न 11: 2026 चा ‘प्रतिष्ठित साहित्य अकादमी’ पुरस्कार कोणाला जाहीर झाला आहे?
उत्तर: डॉ. विठ्ठल वाघ
स्पष्टीकरण: डॉ. विठ्ठल वाघ यांच्या साहित्यातील योगदानासाठी त्यांना या प्रतिष्ठित पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले आहे. त्यांच्या कविता आणि लेखनाने मराठी साहित्यात मोलाची भर घातली आहे.
प्रश्न 12: ‘इस्रो’ने (ISRO) नुकतेच कोणत्या नवीन रॉकेटची यशस्वी चाचणी घेतली आहे?
उत्तर: एनजीएलव्ही (NGLV)
स्पष्टीकरण: नेक्स्ट जनरेशन लॉन्च व्हेईकल (NGLV) हे इस्रोचे भविष्यकालीन रॉकेट आहे, जे अवकाशात उपग्रह सोडण्यासाठी अधिक क्षमतावान असेल. ही चाचणी इस्रोच्या तंत्रज्ञानातील मोठी प्रगती मानली जाते.
प्रश्न 13: कोणत्या राज्याने नुकतेच ‘प्लास्टिकमुक्त’ अभियान राबवण्यासाठी नवीन धोरण स्वीकारले आहे?
उत्तर: गोवा
स्पष्टीकरण: गोव्याच्या पर्यटन स्थळांचे सौंदर्य जपण्यासाठी आणि पर्यावरणाचे रक्षण करण्यासाठी सरकारने पूर्णतः प्लास्टिक बंदीचा निर्णय घेतला आहे. यावर कठोर दंडात्मक कारवाईची तरतूद करण्यात आली आहे.
प्रश्न 14: नुकतेच ‘जी-20’ शिक्षण मंत्र्यांची परिषद कोणत्या शहरात आयोजित करण्यात आली होती?
उत्तर: नवी दिल्ली
स्पष्टीकरण: शिक्षण क्षेत्रातील जागतिक सहकार्य वाढवण्यासाठी ही परिषद आयोजित करण्यात आली होती. यामध्ये तंत्रज्ञान आणि शिक्षणाचा मेळ कसा घालावा यावर चर्चा झाली.
प्रश्न 15: भारताच्या ‘संरक्षण खरेदी परिषदेने’ कोणत्या देशाकडून लढाऊ विमाने खरेदी करण्यास मंजुरी दिली आहे?
उत्तर: फ्रान्स
स्पष्टीकरण: भारतीय हवाई दलाची ताकद वाढवण्यासाठी फ्रान्सकडून राफेल आणि इतर अत्याधुनिक विमाने खरेदी करण्याचा निर्णय संरक्षण मंत्रालयाने घेतला आहे. ही खरेदी सामरिकदृष्ट्या महत्त्वाची आहे.
प्रश्न 16: महाराष्ट्र राज्य सरकारने ‘दिव्यांग’ व्यक्तींसाठी नवीन कोणते पोर्टल सुरू केले आहे?
उत्तर: आधार दिव्यांग पोर्टल
स्पष्टीकरण: दिव्यांगांना सरकारी योजनांची माहिती आणि लाभ मिळवून देण्यासाठी हे पोर्टल सुरू करण्यात आले आहे. याद्वारे त्यांना घरबसल्या विविध दाखले आणि सवलतींचा अर्ज करता येईल.
प्रश्न 17: ‘आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या’ (ICC) हॉल ऑफ फेममध्ये नुकतीच कोणाची निवड झाली आहे?
उत्तर: वीरेंद्र सेहवाग
स्पष्टीकरण: भारताचा माजी सलामीवीर वीरेंद्र सेहवागला त्याच्या क्रिकेटमधील अमूल्य योगदानाबद्दल आयसीसी हॉल ऑफ फेममध्ये स्थान देण्यात आले आहे. हा क्रिकेटमधील एक अत्यंत मानाचा पुरस्कार आहे.
प्रश्न 18: कोणत्या शहराला ‘भारताची सौर राजधानी’ (Solar Capital) म्हणून घोषित करण्याचा प्रस्ताव आहे?
उत्तर: उदयपूर
स्पष्टीकरण: सौर ऊर्जेच्या जास्तीत जास्त वापरामुळे उदयपूर शहराला सौर राजधानी म्हणून विकसित करण्याचे उद्दिष्ट सरकारने ठेवले आहे. यामुळे कार्बन उत्सर्जन कमी होण्यास मदत होईल.
प्रश्न 19: ‘यूनेस्कोच्या’ जागतिक वारसा यादीत नुकतेच भारतातील कोणत्या स्थळाचा समावेश करण्यात आला आहे?
उत्तर: मोढेरा सूर्य मंदिर परिसर
स्पष्टीकरण: गुजरात मधील मोढेरा सूर्य मंदिर परिसराला जागतिक वारसा स्थळाचा दर्जा मिळाल्याने भारताच्या सांस्कृतिक पर्यटनाला चालना मिळणार आहे. हे मंदिर वास्तुकलेचा एक उत्तम नमुना आहे.
प्रश्न 20: भारतीय नौदलाची नवीन ‘स्टेल्थ फ्रिगेट’ युद्धनौका कोणती आहे?
उत्तर: आयएनएस महेंद्रगिरी
स्पष्टीकरण: स्वदेशी बनावटीची आयएनएस महेंद्रगिरी ही अत्याधुनिक युद्धनौका नुकतीच भारतीय नौदलात दाखल झाली आहे. ती शत्रूच्या रडारपासून वाचण्यात सक्षम आहे.
प्रश्न 21: ‘आरबीआय’ (RBI) च्या गव्हर्नर पदी कोणाची नियुक्ती नुकतीच करण्यात आली आहे?
उत्तर: शक्तिकांत दास
स्पष्टीकरण: शक्तिकांत दास यांची आरबीआय गव्हर्नर पदी पुनर्निुक्ती करण्यात आली आहे. देशाच्या आर्थिक धोरणांमध्ये त्यांचे योगदान मोठे राहिले आहे.
प्रश्न 22: महाराष्ट्रात कोणत्या जिल्ह्याला ‘स्मार्ट सिटी’ पुरस्कारात प्रथम क्रमांक मिळाला आहे?
उत्तर: पुणे
स्पष्टीकरण: स्मार्ट सिटी प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीत पुणे शहराने उत्कृष्ट काम केल्यामुळे त्यांना राष्ट्रीय स्तरावर प्रथम क्रमांकाचा पुरस्कार देण्यात आला आहे.
प्रश्न 23: कोणत्या देशाने चंद्रावर मानवी वस्ती निर्माण करण्यासाठी नवीन करार केला आहे?
उत्तर: अमेरिका
स्पष्टीकरण: आर्टेमिस कराराच्या अंतर्गत अमेरिका चंद्रावर मानवी संशोधन बेस उभारण्यासाठी प्रयत्न करत आहे. यात भारतही एक प्रमुख भागीदार देश आहे.
प्रश्न 24: ‘जागतिक आरोग्य संघटनेने’ (WHO) कोणत्या आजाराला आफ्रिकेतून मुक्त घोषित केले आहे?
उत्तर: नारू रोग
स्पष्टीकरण: सार्वजनिक आरोग्याच्या दृष्टीने ही एक मोठी उपलब्धी आहे. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या प्रयत्नांमुळे हा रोग आफ्रिकन खंडातून आता नष्ट झाला आहे.
प्रश्न 25: भारताचे नवीन ‘परराष्ट्र सचिव’ म्हणून कोणाची नियुक्ती करण्यात आली आहे?
उत्तर: विक्रम मिस्री
स्पष्टीकरण: भारताच्या मुत्सद्देगिरीला बळकट करण्यासाठी अनुभवी राजनैतिक अधिकारी विक्रम मिस्री यांची परराष्ट्र सचिव म्हणून निवड करण्यात आली आहे.
आजचा दिनविशेष
दिनविशेष 1: 21 जून – आंतरराष्ट्रीय योग दिन. या दिवशी जगभरात योगासनांच्या माध्यमातून आरोग्याचा संदेश दिला जातो.
दिनविशेष 2: 22 जून – जागतिक पाऊस दिन. पावसाच्या महत्त्वावर आणि जलसंधारणावर जनजागृती करण्यासाठी हा दिवस ओळखला जातो.
दिनविशेष 3: 20 जून – जागतिक निर्वासित दिन. युद्धांमुळे किंवा अन्य कारणांमुळे विस्थापित झालेल्या लोकांप्रती सहानुभूती व्यक्त करण्यासाठी हा दिवस पाळला जातो.
दिनविशेष 4: 22 जून 1906 – भारतीय स्वातंत्र्यवीर गणेश दामोदर सावरकर यांचा स्मृतीदिन. भारतीय स्वातंत्र्य लढ्यातील त्यांचे योगदान अतुलनीय आहे.
दिनविशेष 5: 21 जून 1991 – पी. व्ही. नरसिंहराव यांनी भारताचे 9 वे पंतप्रधान म्हणून शपथ घेतली. या दिवशी देशाच्या आर्थिक सुधारणांची सुरुवात झाली.
