Table of Contents
विभक्ती, कारकार्थ व सामान्यरूप भाग 6 | मराठी Grammar Online Test | Gsestudypoint
नमस्कार भावी पोलीस बांधवांनो! पोलीस भरती 2026 चे तुमचे स्वप्न आता सत्यात उतरण्याची वेळ आली आहे. मैदानी चाचणीत तुम्ही घाम गाळतच असाल, पण लेखी परीक्षेत ‘मेरिट’ मध्ये येण्यासाठी मराठी व्याकरण हा तुमचा सर्वात मोठा आधारस्तंभ ठरणार आहे.
मराठी व्याकरणातील ‘विभक्ती, कारकार्थ आणि सामान्यरूप’ हे असे घटक आहेत, ज्यावर दरवर्षी किमान 2 ते 3 प्रश्न हमखास विचारले जातात. वरवर सोपे वाटणारे हे प्रश्न अनेकदा कन्फ्युजन निर्माण करतात—कधी ‘ऊन-हून’ प्रत्यय चुकतो, तर कधी ‘सामान्यरूप’ ओळखताना गोंधळ होतो. तुमची हीच भीती घालवण्यासाठी आणि प्रत्येक मार्क पक्का करण्यासाठी आम्ही घेऊन आलो आहोत ‘विशेष सराव मालिका – भाग 6’.
या पोस्टमध्ये आम्ही केवळ प्रश्नच दिले नाहीत, तर त्यामागील ‘लॉजिक’ काय आहे आणि उत्तरापर्यंत कसे पोहोचायचे, याचे सविस्तर विश्लेषण दिले आहे. चला तर मग, तुमच्या तयारीला देऊया एक नवी धार आणि खात्री करूया की यावेळेस वर्दी आपलीच असेल!
📝 प्रश्नोत्तरे आणि सविस्तर विश्लेषण
खालील प्रश्नांचा काळजीपूर्वक अभ्यास करा:
✍️ प्रश्न ६: विभक्तीचे एकूण किती प्रकार आहेत?
- अ) सात
- ब) सहा
- क) आठ
- ड) नऊ
📘 स्पष्टीकरण:
मराठी व्याकरणात नामाचे किंवा सर्वनामाचे क्रियापदाशी असलेले संबंध दर्शवण्यासाठी एकूण ८ प्रकारच्या विभक्ती मानल्या जातात. त्या खालीलप्रमाणे आहेत:
१. प्रथमा २. द्वितीया ३. तृतीया ४. चतुर्थी ५. पंचमी ६. षष्ठी ७. सप्तमी ८. संबोधन.
योग्य उत्तर: (क)
✍️ प्रश्न ७: ‘ऊन-हून’ हे कुठल्या विभक्तीचे रूपे आहेत?
- अ) तृतीया
- ब) चतुर्थी
- क) पंचमी
- ड) षष्ठी
📘 स्पष्टीकरण:
जेव्हा एखादी वस्तू एखाद्या ठिकाणाहून लांब जाते किंवा दुरावा निर्माण होतो, तेव्हा पंचमी विभक्ती वापरली जाते. याचे प्रत्यय ‘ऊन’ आणि ‘हून’ हे आहेत. याचा कारकार्थ ‘अपादान’ (दुरावा/वियोग) असा होतो.
योग्य उत्तर: (क)
✍️ प्रश्न ८: ‘घोडा’ या शब्दाचे सामान्य रूप कोणते?
- अ) घोड
- ब) घोडे
- क) घोड्या
- ड) घोडी
📘 स्पष्टीकरण:
व्याकरणाचा नियम सांगतो की, ‘आ-कारान्त’ पुल्लिंगी नामाचे सामान्यरूप करताना ते ‘या-कारान्त’ होते. त्यामुळे ‘घोडा’ या शब्दाला कोणताही प्रत्यय लावताना त्याचे रूप ‘घोड्या’ असे होते (उदा. घोड्यावर, घोड्याला).
योग्य उत्तर: (क)
फ्री पोलिस भरती टेस्ट सिरिज
✍️ प्रश्न ९: आम्ही ही मोटार मुंबईहून आणली – अधोरेखित शब्दाची विभक्ती ओळखा.
- अ) तृतीया
- ब) चतुर्थी
- क) पंचमी
- ड) षष्ठी
📘 स्पष्टीकरण:
‘मुंबई’ या मूळ शब्दाला ‘हून’ हा प्रत्यय लागला आहे. नियम क्र. ७ नुसार ‘ऊन-हून’ हे पंचमी विभक्तीचे प्रत्यय आहेत. येथे मुंबईपासून मोटार वेगळी होऊन (अपादान) आली आहे, म्हणून ही पंचमी विभक्ती होईल.
योग्य उत्तर: (क)
✍️ प्रश्न १०: ‘प्रसादने अंगणातील कुत्र्याला दगड मारून हाकलले.’ – अधोरेखित शब्दाचे सामान्यरूप ओळखा.
- अ) कुत्रा
- ब) कुत्रे
- क) कुत्र्या
- ड) कुत्री
📘 स्पष्टीकरण:
येथे मूळ शब्द ‘कुत्रा’ आहे. त्याला ‘ला’ हा चतुर्थी/द्वितीया विभक्तीचा प्रत्यय जोडण्यापूर्वी शब्दाचे रूप ‘कुत्र्या’ असे झाले आहे. प्रत्यय जोडण्यापूर्वी होणाऱ्या या बदलालाच सामान्यरूप म्हणतात.
योग्य उत्तर: (क)
💡 यशाची गुरुकिल्ली:
विभक्ती आणि सामान्यरूप ओळखताना नेहमी मूळ शब्द शोधण्याचा प्रयत्न करा, म्हणजे तुमची उत्तरे कधीही चुकणार नाहीत!
🚀 जॉईन करा आमचे टेलिग्राम चॅनल!
तुम्ही पोलीस भरतीसाठी गंभीर आहात का? दररोज नवीन प्रश्नांचा सराव आणि लेटेस्ट अपडेट्स मिळवण्यासाठी आजच आमच्या टेलिग्राम ग्रुपमध्ये सामील व्हा!
📲 Daily MCQ आणि Mock Test साठी लिंक:
तुमची आजची तयारीच तुमचे उद्याचे भविष्य घडवेल! ऑल द बेस्ट!








