Table of Contents
विषय: मराठी व्याकरण – वचन विचार (भाग १)
नमस्कार भावी पोलीस अधिकाऱ्यांनो,
पोलीस भरतीची तयारी करताना आपण अनेकदा गणित आणि बुद्धिमत्तेच्या सरावात इतके गुंग होतो की, हक्काचे गुण मिळवून देणाऱ्या मराठी व्याकरणाकडे थोडे दुर्लक्ष होते. पण लक्षात ठेवा, मेरिट लिस्टमध्ये तुमचे नाव येण्यासाठी मराठी व्याकरणातील २५ पैकी २५ गुण मिळवणे ही काळ्या दगडावरची रेघ आहे!
आज आपण व्याकरणातील एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि सोपा वाटणारा, पण परीक्षेत संभ्रम निर्माण करणारा घटक – ‘वचन विचार’ अभ्यासणार आहोत. शब्दांचे वचन बदलताना होणारे किरकोळ बदल (उदा. इ-चा आ होणे किंवा ए-चा ई होणे) हेच परीक्षेचे मुख्य ट्रॅप असतात. आजच्या या विशेष १० प्रश्नांच्या संचातून आपण केवळ उत्तरेच नाही, तर त्यामागचे व्याकरण नियम सुद्धा पाठ करून घेणार आहोत.
या टेस्टमध्ये तुम्हाला नवीन परीक्षा पद्धतीनुसार (TCS/IBPS पॅटर्न) प्रश्न मिळतील, जे तुमच्या लेखी परीक्षेची तयारी परिपूर्ण करतील. स्वतःला तपासा आणि बघा तुम्हाला १० पैकी किती गुण मिळतात!
📝 प्रश्न संच आणि सविस्तर स्पष्टीकरण
१) ‘खारीक’ या शब्दाचे वचन बदला.
✅ उत्तर: खारका
💡 स्पष्टीकरण: अकारान्त स्त्रीलिंगी नामाचे अनेकवचन करताना शेवटच्या अक्षरातील ‘इ’ चा लोप होऊन ‘आ’ होतो. (उदा. तारीख – तारखा)
२) ‘डोळे’ या शब्दाचे वचन बदला.
✅ उत्तर: डोळा
💡 स्पष्टीकरण: आकारान्त पुल्लिंगी नामाचे अनेकवचन ‘ए’ कारान्त होते. येथे ‘डोळे’ हे अनेकवचन असून त्याचे एकवचन ‘डोळा’ असे होते.
३) पुढीलपैकी अनेकवचनी शब्द ओळखा.
✅ उत्तर: तळी
💡 स्पष्टीकरण: ‘तळे’ हे एकारान्त नपुंसकलिंगी नाम आहे. नियमानुसार अशा नामांचे अनेकवचन ‘ई’ कारान्त होते. (उदा. खेडे – खेडी)
४) ‘मामा’ या शब्दाचे अनेकवचन निवडा?
✅ उत्तर: मामा
💡 स्पष्टीकरण: नात्यातील काही आकारान्त पुल्लिंगी नामे दोन्ही वचनांत सारखीच राहतात. (उदा. काका, आजोबा)
५) ‘चांदणी’ या शब्दाचे वचन बदलून येणारे रूप शोधा.
✅ उत्तर: चांदण्या
💡 स्पष्टीकरण: ईकारान्त स्त्रीलिंगी नामाचे अनेकवचन ‘या’ कारान्त होते. (उदा. नदी – नद्या)
६) ‘देव’ या शब्दाचे अनेकवचन कोणते?
✅ उत्तर: देव
💡 स्पष्टीकरण: अकारान्त पुल्लिंगी नामाची रूपे दोन्ही वचनांत बदलत नाहीत. (उदा. एक देव – अनेक देव)
७) खालील शब्दांपैकी अनेकवचनी नसलेला शब्द कोणता?
✅ उत्तर: झाड
💡 स्पष्टीकरण: ‘झाड’ हे एकवचन आहे, त्याचे अनेकवचन ‘झाडे’ होते. शाळा आणि दिवस हे दोन्ही वचनांत सारखेच असतात.
८) ईकारान्त नपुंसकलिंगी नामाचे अनेकवचन ……… होते.
✅ उत्तर: याकारान्त
💡 स्पष्टीकरण: नियमानुसार काही ईकारान्त नपुंसकलिंगी नामांचे अनेकवचन ‘या’ कारान्त होते.
९) खालीलपैकी कोणता शब्द अनेकवचनी आहे?
✅ उत्तर: अश्रू
💡 स्पष्टीकरण: ‘अश्रू’ हा शब्द नेहमी अनेकवचनी स्वरूपातच वापरला जातो. इतर पर्याय (पाखरू, पिसू) हे एकवचनी आहेत.
१०) ‘खेडे’ या शब्दाचे अनेकवचनी रूप कोणते?
✅ उत्तर: खेडी
💡 स्पष्टीकरण: एकारान्त नपुंसकलिंगी नामाचे अनेकवचन ईकारान्त होते. (उदा. मडके – मडकी)
💡 हे नेहमी लक्षात ठेवा:
ज्या शब्दांच्या रूपात लिंग, वचन किंवा विभक्तीमुळे बदल होतो, त्यांना ‘सव्यय’ किंवा ‘विकारी’ शब्द म्हणतात.
🚀 आपली तयारी थांबवू नका!
या चॅनेलवर तुम्हाला दररोज मराठी व्याकरण, गणित, बुद्धिमत्ता आणि चालू घडामोडींचे प्रश्न नवीन TCS/IBPS पॅटर्ननुसार मिळतील. तुमची जिद्द आणि आमची साथ, मिळवून देईल तुम्हाला हवी ती वर्दी!
📲 नवनवीन अपडेट्स आणि डेली क्विजसाठी आत्ताच जॉईन करा:
👉 Telegram: https://t.me/gsestudypoint
