शब्दांच्या जाती भाग 2 | मराठी व्याकरण MCQ टेस्ट | Police Bharti 2026

संदर्भ: वाक्यातील कार्यावरून शब्दांचे जे विविध गट किंवा प्रकार पडतात, त्यांनाच शब्दांच्या जाती म्हणतात.

संदर्भ: 'गा' या धातूला 'णे' प्रत्यय लागून तो नामाचे कार्य करत आहे, म्हणून त्यास 'धातुसाधित नाम' किंवा 'कृदंत' म्हणतात.

संदर्भ: येथे 'चांगला' हा शब्द 'खेळतो' या क्रियापदाबद्दल माहिती देतो. जर तो नामाबद्दल माहिती देत असता तर विशेषण ठरला असता.

संदर्भ: 'परंतु' हे पहिल्या वाक्यात काहीतरी कमतरता (न्यूनत्व) दर्शवून दोन वाक्ये जोडते, म्हणून ते 'न्यूनत्वबोधक उभयान्वयी अव्यय' आहे.

संदर्भ: क्रिया कशी घडते (बोलण्याची रीत) हे सांगणाऱ्या शब्दाला 'रीतिवाचक क्रियाविशेषण अव्यय' म्हणतात.

संदर्भ: 'येरवाळी' (अवेळी/पहाटे) हा शब्द क्रियेची वेळ दर्शवणारे 'कालवाचक क्रियाविशेषण' आहे.

संदर्भ: ज्या शब्दांवर लिंग, वचन, विभक्तीचा परिणाम होऊन रूपात बदल होत नाही, त्यांना 'अविकारी' किंवा 'अव्यय' म्हणतात.

संदर्भ: 'साठी' हे 'हेतूवाचक शब्दयोगी अव्यय' असून ते 'काम' या नामाला जोडून आले आहे.

संदर्भ: जे शब्द स्वतंत्र न येता नामांना किंवा सर्वनामांना जोडून येतात, त्यांना 'शब्दयोगी अव्यय' म्हणतात.

संदर्भ: पहिल्या वाक्यातील क्रियेचा परिणाम दुसऱ्या वाक्यात दिसतो, तेव्हा 'म्हणून' हे 'परिणामबोधक उभयान्वयी अव्यय' असते.

संदर्भ: 'जे' हे 'संबंधी सर्वनाम' असून 'ते' हे 'अनुसंबंधी/दर्शक सर्वनाम' आहे.

संदर्भ: 'वर' हा शब्द 'पिता' या नामाबद्दल विशेष माहिती सांगत असल्याने तो 'शब्दसाधित विशेषण' म्हणून कार्य करतो.

संदर्भ: येथे 'वर' हा शब्द आशीर्वाद या अर्थी वापरला असून तो वाक्यात 'कर्म' म्हणून आल्याने ते 'नाम' आहे.

संदर्भ: मनातील उत्कट भावना (आश्चर्य) व्यक्त करणाऱ्या अविकारी शब्दाला 'केवलप्रयोगी अव्यय' म्हणतात.

संदर्भ: 'सव्यय' म्हणजे 'व्यय' (बदल) होणारा. ज्यांच्या रूपात बदल होतो ते सव्यय.

संदर्भ: 'आणि' हे दोन प्रधान वाक्यांना जोडणारे 'समुच्चयबोधक उभयान्वयी अव्यय' आहे.

संदर्भ: 'उभय' म्हणजे दोन आणि 'अन्वय' म्हणजे संबंध. दोन शब्दांचा वा वाक्यांचा संबंध जोडणाऱ्या अविकारी शब्दाला 'उभयान्वयी अव्यय' म्हणतात.

संदर्भ: ज्या शब्दांच्या रूपात लिंग, वचन किंवा विभक्तीमुळे कोणताही बदल (विकार) होत नाही, त्यांना 'अव्यय' किंवा 'अविकारी' म्हणतात.

संदर्भ: क्रिया पूर्ण झाल्याचे दर्शवून वाक्याचा अर्थ पूर्ण करणाऱ्या शब्दाला 'क्रियापद' म्हणतात.

संदर्भ: एकाच जातीच्या पदार्थांतील समान गुणधर्मामुळे त्या वस्तूला जे नाव दिले जाते, त्याला 'सामान्यनाम' म्हणतात.

संदर्भ: नामाऐवजी वापरल्या जाणाऱ्या शब्दाला 'सर्वनाम' म्हणतात. 'कोण' हे प्रश्न विचारण्यासाठी किंवा अनिश्चितपणे वापरले जाते.

संदर्भ: वाक्याचा अर्थ पूर्ण करणाऱ्या क्रियावाचक शब्दाला 'क्रियापद' म्हणतात.

संदर्भ: जो शब्द क्रियेच्या काळाचा बोध करून देतो, त्याला 'कालवाचक क्रियाविशेषण अव्यय' म्हणतात.

संदर्भ: 'भारी' हा शब्द 'कपडे' या नामाबद्दल विशेष माहिती सांगून त्याची व्याप्ती मर्यादित करतो, म्हणून ते 'गुणविशेषण' आहे.