Table of Contents
विभक्ती, कारकार्थ व सामान्यरूप भाग 5 | मराठी Grammar Online Test | Gsestudypoint
मित्रांनो, पोलीस भरती 2026 चे ध्येय उराशी बाळगून तुम्ही जोमाने तयारी करत आहात, हे पाहून खूप आनंद होतो. मराठी व्याकरण हा असा विषय आहे जो तुम्हाला पैकीच्या पैकी गुण मिळवून देऊ शकतो, पण त्यासाठी फक्त पाठांतर करून चालत नाही, तर त्यातील बारकावे समजून घेणे गरजेचे असते.
आजच्या या ‘भाग 5’ मध्ये आपण ‘विभक्ती, कारकार्थ आणि सामान्यरूप’ या घटकांवर लक्ष केंद्रित करणार आहोत. अनेक विद्यार्थी ‘कुंकू’ किंवा ‘पुस्तक’ सारख्या शब्दांचे सामान्यरूप करताना गोंधळतात, किंवा कारकार्थ ओळखण्यात चूक करतात. तुमचा हाच गोंधळ दूर करण्यासाठी आम्ही प्रश्नांसोबतच त्याचे सविस्तर स्पष्टीकरणही दिले आहे. चला तर मग, आजच्या टेस्टच्या माध्यमातून तुमची तयारी किती पक्की आहे ते तपासून पाहूया!
📝 प्रश्नोत्तरे आणि सविस्तर स्पष्टीकरण
खालील प्रश्नांचा सराव करा आणि त्यामागील व्याकरणाचे नियम समजून घ्या:
✍️ प्रश्न २६: ‘पुस्तकांना’ या शब्दाचे खालीलपैकी सामान्यरुप कोणते?
- अ) पुस्तक
- ब) पुस्तके
- क) पुस्तकां
- ड) ना
📘 स्पष्टीकरण:
व्याकरणानुसार, कोणत्याही नामाला प्रत्यय जोडण्यापूर्वी त्या मूळ शब्दात जो बदल केला जातो, त्याला सामान्यरूप म्हणतात. ‘पुस्तकांना’ या शब्दात ‘ना’ हा प्रत्यय लागण्यापूर्वी ‘पुस्तकां’ असे रूप तयार झाले आहे. (टीप: अनेकवचनी सामान्यरूपावर अनुस्वार येतो). योग्य उत्तर: (क)
✍️ प्रश्न २७: ‘तृतीया विभक्तीचा कारकार्थ सांगा’
- अ) कर्म
- ब) करण
- क) आपादान
- ड) अधिकरण
📘 स्पष्टीकरण:
विभक्तीचे प्रत्यय वाक्यातील क्रियापदाशी जो संबंध दर्शवतात, त्याला कारकार्थ म्हणतात. तृतीया विभक्तीचा मुख्य कारकार्थ ‘करण’ असा आहे. ‘करण’ म्हणजे क्रियेचे साधन. (उदा. मी ‘चाकूने’ फळ कापले – येथे चाकू हे साधन आहे). योग्य उत्तर: (ब)
फ्री पोलिस भरती सराव टेस्ट
✍️ प्रश्न २८: ‘गोविंदाचे बोलून झाले’ – कर्त्याची विभक्ती ओळखा.
- अ) द्वितीया
- ब) पंचमी
- क) चतुर्थी
- ड) षष्ठी
📘 स्पष्टीकरण:
वाक्यात क्रिया करणारा ‘गोविंदा’ हा कर्ता आहे. या कर्त्याला ‘चे’ हा प्रत्यय लागला आहे. ‘चा, ची, चे’ हे प्रत्यय षष्ठी विभक्तीचे वैशिष्ट्य आहेत. योग्य उत्तर: (ड)
✍️ प्रश्न २९: ‘कुंकू’ या शब्दाचे सामान्य रुप ओळखा.
- अ) कुंकवा
- ब) कुंकू
- क) कुंकूवा
- ड) कुंकवी
📘 स्पष्टीकरण:
मराठी व्याकरणाच्या नियमानुसार, ‘उ-कारान्त’ नपुंसकलिंगी नामाचे सामान्यरूप करताना ते ‘वा-कारान्त’ होते. त्यामुळे ‘कुंकू’ या शब्दाचे सामान्यरूप ‘कुंकवा’ असे होते (उदा. कुंकवाचा करंडा). योग्य उत्तर: (अ)
✍️ प्रश्न ३०: ‘मुले मैदानावर खेळतात’ या वाक्यातील प्रत्यय कोणत्या विभक्तीचा आहे?
- अ) तृतीया
- ब) द्वितीया
- क) सप्तमी
- ड) प्रथमा
📘 स्पष्टीकरण:
‘मैदानावर’ या शब्दात ‘वर’ हे शब्दयोगी अव्यय वापरले आहे. जेव्हा शब्दयोगी अव्यय स्थळ किंवा काळ दर्शवते, तेव्हा ते सप्तमी विभक्तीचे कार्य करते (अधिकरण). मैदान हे खेळण्याचे ‘ठिकाण’ असल्याने येथे सप्तमी विभक्ती येते. योग्य उत्तर: (क)
💡 महत्त्वाची टीप:
मित्रांनो, केवळ उत्तरे पाठ करू नका, तर त्यामागचे स्पष्टीकरण वाचा. एकदा संकल्पना (Concept) क्लिअर झाली की परीक्षेला कोणताही प्रश्न आला तरी तुमची चूक होणार नाही!
🚀 आमच्याशी कनेक्ट व्हा!
तुम्हाला या टेस्टचा फायदा होत असेल आणि अशाच दर्जेदार प्रश्नांचा सराव रोज करायचा असेल, तर आमच्या टेलिग्राम चॅनलला नक्की भेट द्या.
📲 Daily MCQ आणि Mock Test साठी जॉईन करा:
यशस्वी व्हायचे असेल, तर सरावात सातत्य ठेवा. शुभेच्छा!
