प्रश्न १: २०२६ च्या प्रतिष्ठित ‘आंतरराष्ट्रीय बुकर पुरस्कारा’ने (International Booker Prize) कोणाला सन्मानित करण्यात आले आहे?
उत्तर: एरिना पेट्रोव्हा (Irina Petrova)
स्पष्टीकरण: रशियन लेखिका एरिना पेट्रोव्हा यांना त्यांच्या ‘द सायलेंट इको’ (The Silent Echo) या कादंबरीसाठी हा जागतिक पुरस्कार मिळाला आहे. मानवी नातेसंबंध आणि युद्धाचे परिणाम यावर या कादंबरीत भाष्य करण्यात आले आहे.
प्रश्न २: भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) नुकतेच कोणत्या बँकेचा परवाना (License) रद्द केला आहे?
उत्तर: जनता सहकारी बँक, पुणे
स्पष्टीकरण: बँकेकडे पुरेसे भांडवल नसणे आणि भविष्यात नफा मिळवण्याची क्षमता न दिसल्याने आरबीआयने बँकिंग नियामक कायद्यांतर्गत ही कारवाई केली आहे. ग्राहकांच्या ठेवी सुरक्षित ठेवण्यासाठी हा निर्णय घेण्यात आला.
प्रश्न ३: आयसीसी (ICC) कसोटी क्रमवारीत जगातील पहिल्या क्रमांकाचा गोलंदाज कोण बनला आहे?
उत्तर: जसप्रीत बुमराह
स्पष्टीकरण: भारतीय वेगवान गोलंदाज जसप्रीत बुमराहने नुकत्याच झालेल्या कसोटी मालिकेतील उत्कृष्ट कामगिरीच्या जोरावर ऑस्ट्रेलियाच्या पॅट कमिन्सला मागे टाकत अव्वल स्थान पटकावले आहे. बुमराहच्या या कामगिरीमुळे भारतीय संघाचे स्थानही मजबूत झाले आहे.
प्रश्न ४: नुकतेच भारताचे नवे नौदल प्रमुख (Chief of the Naval Staff) म्हणून कोणी पदभार स्वीकारला आहे?
उत्तर: व्हाइस ॲडमिरल संजय जसजीत सिंग
स्पष्टीकरण: व्हाइस ॲडमिरल संजय जसजीत सिंग यांनी नौदलाचे ३१ वे प्रमुख म्हणून सूत्रे हाती घेतली आहेत. त्यांनी यापूर्वी नौदलात अनेक महत्त्वाच्या आणि धोरणात्मक पदांवर यशस्वीपणे काम केले आहे.
प्रश्न ५: जगातील पहिल्या ‘एआय (AI) सुरक्षा करारावर’ नुकतीच स्वाक्षरी करणारे शहर कोणते?
उत्तर: जिनिव्हा (स्वित्झर्लंड)
स्पष्टीकरण: कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा (Artificial Intelligence) गैरवापर रोखण्यासाठी आणि जागतिक मानके ठरवण्यासाठी जिनिव्हा येथे जगातील ५० हून अधिक देशांनी एकत्र येत या ऐतिहासिक सुरक्षा करारावर स्वाक्षऱ्या केल्या आहेत.
प्रश्न ६: चालू आर्थिक वर्षात (२०२५-२६) भारताचा जीडीपी (GDP) वाढीचा दर किती टक्के राहण्याचा अंदाज जागतिक बँकेने वर्तवला आहे?
उत्तर: ६.८%
स्पष्टीकरण: देशांतर्गत मागणीतील वाढ आणि पायाभूत सुविधांवरील सरकारी खर्च यामुळे भारतीय अर्थव्यवस्था मजबूत स्थितीत आहे. जागतिक मंदीचे सावट असतानाही भारताचा विकासदर स्थिर राहील, असे जागतिक बँकेने म्हटले आहे.
Table of Contents
संपूर्ण एप्रिल 2026 चालू घडामोडी | Current Affairs April 2026 Marathi | Latest GK
प्रश्न ७: नुकताच चर्चेत असलेला ‘मिशन दिव्यशस्त्र’ (Mission Divyastra) हा प्रकल्प कशाशी संबंधित आहे?
उत्तर: डीआरडीओची (DRDO) क्षेपणास्त्र चाचणी
स्पष्टीकरण: संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्थेने (DRDO) ‘अग्नी-५’ या आंतरखंडीय क्षेपणास्त्राची MIRV तंत्रज्ञानासह यशस्वी चाचणी घेतली. यामुळे एकाच वेळी अनेक लक्ष्यांवर अचूक मारा करणे भारताला शक्य झाले आहे.
प्रश्न ८: कोणत्या राज्याने नुकतीच ‘लाडकी बहीण योजना २.०’ सुरू करण्याची घोषणा केली आहे?
उत्तर: महाराष्ट्र
स्पष्टीकरण: महिलांच्या आर्थिक स्वातंत्र्यासाठी आणि सक्षमीकरणासाठी महाराष्ट्र सरकारने या योजनेचा पुढचा टप्पा सुरू केला आहे. याअंतर्गत राज्यातील पात्र महिलांना दरमहा मिळणाऱ्या आर्थिक भत्त्यात वाढ करण्यात आली आहे.
प्रश्न ९: २०२६ च्या फ्रेंच ओपन टेनिस स्पर्धेत महिला एकेरीचे विजेतेपद कोणी जिंकले?
उत्तर: इगा स्विआटेक (Iga Swiatek)
स्पष्टीकरण: पोलंडच्या इगा स्विआटेकने अंतिम सामन्यात उत्कृष्ट खेळ करत सलग तिसऱ्यांदा फ्रेंच ओपनचे विजेतेपद पटकावले. क्ले कोर्टवरील तिचे वर्चस्व या विजयामुळे पुन्हा एकदा सिद्ध झाले आहे.
प्रश्न १०: भारतातील पहिल्या ‘हरित हायड्रोजन’ (Green Hydrogen) प्रकल्पाचे उद्घाटन कोठे करण्यात आले?
उत्तर: जामनगर, गुजरात
स्पष्टीकरण: रिलायन्स इंडस्ट्रीजने देशातील पहिल्या मोठ्या प्रमाणावरील हरित हायड्रोजन निर्मिती प्रकल्पाची सुरुवात केली आहे. भारताला कार्बनमुक्त आणि ऊर्जा क्षेत्रात स्वावलंबी बनवण्याच्या दिशेने हे एक मोठे पाऊल आहे.
प्रश्न ११: नुकतीच इसरोने (ISRO) कोणत्या हवामान उपग्रहाचे यशस्वी प्रक्षेपण केले आहे?
उत्तर: INSAT-3DS
स्पष्टीकरण: श्रीहरिकोटा येथील सतीश धवन अंतराळ केंद्रातून GSLV-F14 रॉकेटद्वारे हा उपग्रह प्रक्षेपित करण्यात आला. या उपग्रहामुळे हवामानाचा अचूक अंदाज आणि आपत्ती व्यवस्थापनात मोठी मदत होणार आहे.
प्रश्न १२: आंतरराष्ट्रीय सौर आघाडीचे (ISA) १०० वे सदस्य बनणारे राष्ट्र कोणते?
उत्तर: चिली (Chile)
स्पष्टीकरण: दक्षिण अमेरिकन देश चिलीने आंतरराष्ट्रीय सौर आघाडीच्या करारावर स्वाक्षरी करून अधिकृतपणे १०० वे सदस्यत्व मिळवले आहे. यामुळे जागतिक स्तरावर सौर ऊर्जेचा प्रसार करण्यास गती मिळणार आहे.
प्रश्न १३: ‘जागतिक तंबाखू विरोधी दिन’ (World No Tobacco Day) कधी साजरा केला जातो?
उत्तर: ३१ मे (आजच्या पूर्वसंध्येला देशभरात जनजागृती मोहीम सुरू)
स्पष्टीकरण: तंबाखूच्या सेवनामुळे होणारे आरोग्याचे दुष्परिणाम आणि आजार याबद्दल लोकांमध्ये जागरूकता निर्माण करण्यासाठी दरवर्षी ३१ मे रोजी हा दिवस जगभर पाळला जातो. मागील ४८ तासांपासून यासाठी विशेष सरकारी मोहिमा राबवल्या जात आहेत.
प्रश्न १४: नुकत्याच प्रसिद्ध झालेल्या ‘हेनले पासपोर्ट इंडेक्स २०२६’ मध्ये भारताचा क्रमांक कितवा आहे?
उत्तर: ८२ वा
स्पष्टीकरण: भारताने आपल्या पासपोर्टच्या क्रमवारीत गेल्या वर्षाच्या तुलनेत सुधारणा केली आहे. आता भारतीय नागरिक जगातील ६२ पेक्षा जास्त देशांमध्ये विना-व्हिसा (Visa-Free) प्रवास करू शकतात.
प्रश्न १५: ६९ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारात सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा पुरस्कार कोणाला मिळाला आहे?
उत्तर: अल्लू अर्जुन
स्पष्टीकरण: ‘पुष्पा: द राइज’ या चित्रपटातील उत्कृष्ट अभिनयासाठी अल्लू अर्जुनला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला आहे. हा बहुमान मिळवणारा तो पहिला तेलगू अभिनेता ठरला आहे.
प्रश्न १६: कोणत्या देशाने अलीकडे ही ‘समलिंगी विवाहाला’ (Same-Sex Marriage) कायदेशीर मान्यता देणारा पहिला आशियाई देश बनण्याचा मान मिळवला आहे?
उत्तर: थायलंड
संपूर्ण चालु घडामोडी मार्च २०२६ | Sampurn March 2026 Current Affairs In Marathi
स्पष्टीकरण: थायलंडच्या संसदेने विवाह समानता विधेयक बहुमताने मंजूर केले आहे. मानवी हक्क आणि समानतेच्या दृष्टीने आशिया खंडातील हा एक ऐतिहासिक निर्णय मानला जात आहे.
प्रश्न १७: केंद्र सरकारने नुकतीच कोणती नवीन शैक्षणिक डिजिटल प्रणाली सुरू केली आहे?
उत्तर: APAAR ID (अपाार आयडी)
स्पष्टीकरण: ‘वन नेशन, वन स्टुडंट आयडी’ या संकल्पनेवर आधारित ‘अपाार’ प्रणाली सुरू करण्यात आली आहे. यामध्ये विद्यार्थ्यांचे शैक्षणिक रेकॉर्ड, क्रीडा क्षेत्रातील कामगिरी आणि इतर प्रमाणपत्रे डिजिटल स्वरूपात सुरक्षित राहतील.
प्रश्न १८: भारताने नुकतीच कोणत्या देशासोबत ‘द्विपक्षीय संरक्षण सहकार्य’ मजबूत करण्यासाठी नवीन सामंजस्य करार केला आहे?
उत्तर: फ्रान्स
स्पष्टीकरण: संरक्षण तंत्रज्ञान, संयुक्त लष्करी सराव आणि हिंद महासागरातील सुरक्षा व्यवस्था वाढवण्यासाठी भारत आणि फ्रान्स यांच्यात नवी दिल्ली येथे उच्चस्तरीय बैठक पार पडली आणि करारावर स्वाक्षऱ्या झाल्या.
प्रश्न १९: सध्या चर्चेत असलेले ‘सिंघानिया समिती’ कोणत्या क्षेत्राशी संबंधित आहे?
उत्तर: बँकिंग फसवणूक आणि सायबर सुरक्षा
स्पष्टीकरण: देशभरात वाढत्या ऑनलाइन बँकिंग फसवणुकीच्या प्रकरणांचा तपास करण्यासाठी आणि सायबर सुरक्षा कायदे कडक करण्यासाठी केंद्र सरकारने या उच्चस्तरीय समितीची स्थापना केली आहे.
प्रश्न २०: २०२६ च्या ‘ग्लोबल पीस इंडेक्स’ (Global Peace Index) नुसार जगातील सर्वात शांतताप्रिय देश कोणता आहे?
उत्तर: आइसलँड
स्पष्टीकरण: जागतिक शांतता निर्देशांकात आइसलँडने पुन्हा एकदा जगातील सर्वात शांत देश म्हणून आपले अव्वल स्थान कायम राखले आहे. कमी गुन्हेगारी आणि राजकीय स्थैर्य ही यामागची मुख्य कारणे आहेत.
प्रश्न २१: नुकतीच भारतीय लष्कराने पहिली महिला ‘सुभेदार’ म्हणून कोणाची नियुक्ती केली आहे?
उत्तर: प्रीती रजक
स्पष्टीकरण: ट्रॅप शूटर असलेल्या प्रीती रजक यांनी क्रीडा क्षेत्रातील उत्कृष्ट कामगिरीच्या जोरावर लष्करात सुभेदार पदावर बढती मिळवली आहे. भारतीय लष्कराच्या इतिहासातील हा पहिलाच प्रसंग आहे.
प्रश्न २२: कोणत्या भारतीय राज्याने नुकतेच ‘प्लास्टिकमुक्त पर्यटन’ मोहीम सक्तीची केली आहे?
उत्तर: केरळ
स्पष्टीकरण: पर्यावरण संवर्धन आणि पर्यटन स्थळांचे सौंदर्य टिकवण्यासाठी केरळ सरकारने सर्व प्रमुख पर्यटन केंद्रांवर सिंगल-युज प्लास्टिकवर पूर्णपणे बंदी घातली असून कडक दंडात्मक कारवाई सुरू केली आहे.
प्रश्न २३: भारताने अलीकडेच ‘डिजिटल पेमेंट’ प्रणालीचा विस्तार करण्यासाठी कोणत्या आखाती देशाशी करार केला आहे?
उत्तर: संयुक्त अरब अमिराती (UAE)
स्पष्टीकरण: भारताचे युपीआय (UPI) आणि युएईचे ‘आनी’ (Aani) पेमेंट प्लॅटफॉर्म परस्परांना जोडण्यात आले आहेत. यामुळे दोन्ही देशांमधील पर्यटकांना आणि व्यापाऱ्यांना पैसे पाठवणे अधिक सुलभ झाले आहे.
प्रश्न २४: संयुक्त राष्ट्रांच्या (UN) पर्यावरण कार्यक्रमाचे (UNEP) मुख्यालय कोठे आहे, जे नुकतेच जागतिक हवामान परिषदेमुळे चर्चेत आले?
उत्तर: नैरोबी, केनिया
स्पष्टीकरण: नैरोबी येथे झालेल्या ४८ तासांच्या आपत्कालीन पर्यावरण बैठकीत प्लास्टिक प्रदूषणावर जागतिक करार करण्यासाठी सर्व देशांनी सहमती दर्शवली आहे, ज्यामुळे हे मुख्यालय पुन्हा चर्चेत आले.
प्रश्न २५: कोणत्या प्रसिद्ध भारतीय उद्योगपतीला नुकतेच ब्रिटनच्या राजाकडून ‘मानद नाइटहूड’ (Knighthood) पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले आहे?
उत्तर: सुनील भारती मित्तल
स्पष्टीकरण: भारती एअरटेलचे संस्थापक आणि अध्यक्ष सुनील भारती मित्तल यांना भारत-ब्रिटन व्यापार संबंध मजबूत करण्यातील त्यांच्या योगदानाबद्दल किंग चार्ल्स तिसरे यांच्याकडून हा सर्वोच्च मानाचा पुरस्कार प्रदान करण्यात आला आहे.
