रोजच्या चालू घडामोडी – ११ मे २०२६
Q1. ११ मे हा दिवस भारतात कोणता महत्त्वाचा दिवस म्हणून साजरा केला जातो?
उत्तर :- राष्ट्रीय तंत्रज्ञान दिवस (National Technology Day)
स्पष्टीकरण :- १९९८ मध्ये आजच्याच दिवशी पोखरण येथे भारताने यशस्वी अणुचाचणी (Operation Shakti) केली होती. या ऐतिहासिक कामगिरीची आठवण म्हणून दरवर्षी ११ मे रोजी हा दिवस साजरा केला जातो.
Q2. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी ११ मे २०२६ रोजी कोणत्या ऐतिहासिक मंदिराच्या ‘अमृत महोत्सव’ (७५ वर्षे) सोहळ्यात सहभागी झाले?
उत्तर :- सोमनाथ मंदिर (गुजरात)
स्पष्टीकरण :- सोमनाथ मंदिराच्या पुनर्स्थापनेला ७५ वर्षे पूर्ण झाल्याबद्दल आयोजित सोहळ्यात पंतप्रधान सहभागी झाले. यावेळी त्यांनी विशेष टपाल तिकीट आणि स्मारक नाण्याचे अनावरणही केले.
Q3. नुकतेच मे २०२६ मध्ये पश्चिम बंगालचे पहिले भाजप मुख्यमंत्री म्हणून कोणी शपथ घेतली?
उत्तर :- सुवेंदु अधिकारी
स्पष्टीकरण :- २०२६ च्या विधानसभा निवडणुकीत भाजपने २०७ जागा जिंकून ऐतिहासिक विजय मिळवला. सुवेंदु अधिकारी यांनी राज्याचे नवे मुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेतली असून त्यांनी तृणमूल काँग्रेसचा पराभव केला.
Q4. महाराष्ट्र सरकारने कचऱ्यापासून ऊर्जा निर्मितीसाठी ५०० कोटी रुपयांचे कोणते नवीन धोरण नुकतेच मंजूर केले?
उत्तर :- महाराष्ट्र सीबीजी (Compressed Biogas) धोरण २०२६
स्पष्टीकरण :- राज्यातील अपारंपरिक ऊर्जा निर्मितीला चालना देण्यासाठी हे धोरण आणले आहे. याद्वारे कचऱ्यापासून जैविक गॅस तयार करणाऱ्या प्रकल्पांना प्रोत्साहन आणि गुंतवणूक दिली जाईल.
Q5. मे २०२६ मध्ये कोणत्या राज्याने प्राथमिक शाळांमधील गळतीचे प्रमाण (Dropout Rate) ‘०%’ साध्य केल्याची घोषणा केली?
उत्तर :- झारखंड
स्पष्टीकरण :- शिक्षण क्षेत्रातील मोठी सुधारणा म्हणून झारखंडने २०१४-१५ मधील ६.४१% वरून २०२४-२५ या वर्षात गळतीचे प्रमाण शून्य टक्क्यांपर्यंत खाली आणण्यात यश मिळवले आहे.
Q6. पंतप्रधान आवास योजना-शहरी (PMAY-U 2.0) अंतर्गत मे २०२६ च्या रँकिंगनुसार कोणत्या राज्याने प्रथम क्रमांक पटकावला?
उत्तर :- ओडिशा
स्पष्टीकरण :- मे २०२६ पर्यंत २,००० हून अधिक घरे पूर्ण करून ओडिशाने देशात अव्वल स्थान मिळवले. शहरी गरिबांना परवडणारी घरे उपलब्ध करून देण्यात ओडिशा अग्रेसर ठरले आहे.
Q7. नुकतेच कोणत्या देशाचे राष्ट्राध्यक्ष मे २०२६ च्या पहिल्या आठवड्यात भारताच्या अधिकृत दौऱ्यावर आले होते?
उत्तर :- व्हिएतनाम
स्पष्टीकरण :- भारताचे राष्ट्रपती आणि पंतप्रधान यांनी व्हिएतनामच्या राष्ट्राध्यक्षांचे स्वागत केले. दोन्ही देशांमध्ये संरक्षण आणि व्यापार क्षेत्रात महत्त्वाचे द्विपक्षीय करार करण्यात आले.
Q8. मे २०२६ मध्ये पुण्यातील कोणत्या महत्त्वाच्या प्रकल्पाचा तिसरा टप्पा विक्रमी वेळेत पूर्ण झाल्याचे जाहीर करण्यात आले?
उत्तर :- पुणे मेट्रो
स्पष्टीकरण :- पुणे मेट्रोच्या तिसऱ्या टप्प्याचे काम नियोजित वेळेच्या आधी पूर्ण झाले आहे. यामुळे पुण्यातील सार्वजनिक वाहतूक अधिक वेगवान आणि सक्षम होणार आहे.
Q9. मराठवाडा वॉटर ग्रिड प्रकल्पासाठी कोणत्या आंतरराष्ट्रीय संस्थेने नुकतेच कर्ज मंजूर केले आहे?
उत्तर :- जागतिक बँक (World Bank)
स्पष्टीकरण :- मराठवाड्यातील पाणीटंचाई दूर करण्यासाठी राबवल्या जाणाऱ्या ‘वॉटर ग्रिड’ प्रकल्पासाठी जागतिक बँकेने अर्थसाहाय्य देण्यास संमती दर्शवली आहे, ज्यामुळे या कामाला वेग येईल.
Q10. महाराष्ट्र सरकारने कोकणातील कोणत्या उद्योगासाठी स्वतंत्र ‘महामंडळ’ स्थापन करण्याची घोषणा मे २०२६ मध्ये केली?
उत्तर :- काजू उद्योग (Cashew Industry)
स्पष्टीकरण :- कोकणातील काजू उत्पादक शेतकऱ्यांना योग्य भाव आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठ मिळवून देण्यासाठी हे स्वतंत्र महामंडळ कार्यरत राहील.
Q11. नुकत्याच झालेल्या घोषणांनुसार, इस्रो (ISRO) ने ‘चांद्रयान-४’ (Chandrayaan-4) मोहिमेसाठी कोणते वर्ष निश्चित केले आहे?
उत्तर :- २०२७
स्पष्टीकरण :- चांद्रयान-३ च्या यशानंतर चांद्रयान-४ ही मोहीम चंद्रावरील नमुने पुन्हा पृथ्वीवर आणण्यासाठी (Sample Return Mission) आखली गेली असून त्याची पूर्वतयारी जोरात सुरू आहे.
Q12. महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाने (MPSC) राज्यसेवा गट ‘ब’ (Group B) २०२६ ची अर्ज करण्याची मुदत वाढवून किती केली आहे?
उत्तर :- १४ मे २०२६
स्पष्टीकरण :- तांत्रिक अडचणींमुळे अनेक उमेदवारांना अर्ज भरता आले नव्हते, त्यामुळे आयोगाने ३० एप्रिलची मुदत वाढवून आता १४ मे पर्यंत केली आहे. पूर्व परीक्षा १४ जून २०२६ रोजी नियोजित आहे.
Q13. मे २०२६ मध्ये तामिळनाडूच्या राजकारणात मोठी उलथापालथ होऊन कोणत्या अभिनेत्याने मुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेतली?
उत्तर :- विजय (Actor Vijay)
स्पष्टीकरण :- अभिनेता विजय यांच्या ‘टीव्हीके’ (TVK) पक्षाने तामिळनाडू विधानसभा निवडणुकीत मोठे यश मिळवले असून त्यांनी मुख्यमंत्री पदाची धुरा सांभाळली आहे.
Q14. महाराष्ट्रातील कोणत्या जिल्ह्यात नवीन ‘लोहखनिज प्रकल्पाचे’ (Iron Ore Project) उद्घाटन अलीकडेच करण्यात आले?
उत्तर :- गडचिरोली
स्पष्टीकरण :- नक्षलग्रस्त भागात उद्योगांना चालना देण्यासाठी आणि स्थानिक तरुणांना रोजगार उपलब्ध करून देण्यासाठी गडचिरोलीत हा मोठा प्रकल्प सुरू करण्यात आला आहे.
Q15. मे २०२६ मध्ये सोलापूर येथे देशातील सर्वात मोठ्या कोणत्या ‘पार्क’चे उद्घाटन करण्यात आले?
उत्तर :- टेक्स्टाईल पार्क (Textile Park)
स्पष्टीकरण :- सोलापूरची चादर आणि टॉवेल जगप्रसिद्ध आहेत. याच उद्योगाला आधुनिक रूप देण्यासाठी आणि निर्यातीला चालना देण्यासाठी देशातील सर्वात मोठे टेक्स्टाईल पार्क येथे सुरू झाले आहे.
