Q1. भारत सरकारने अलीकडे कोणत्या मोहिमेअंतर्गत देशभरात नागरिक संरक्षण सराव (Civil Defence Mock Drill) आयोजित करण्याची घोषणा केली?
उत्तर :- ऑपरेशन अभ्यास (Operation Abhyaas)
स्पष्टीकरण :- केंद्र सरकारने आपत्कालीन परिस्थिती, हवाई हल्ला व आपत्ती व्यवस्थापनासाठी देशभर Mock Drill आयोजित करण्याचा निर्णय घेतला. स्पर्धा परीक्षांसाठी ही महत्त्वाची चालू घडामोड आहे.
Q2. महाराष्ट्र शासनाने अलीकडे शेतकऱ्यांसाठी कोणत्या हवामान सल्ला उपक्रमावर भर दिला?
उत्तर :- महावेध प्रकल्प
स्पष्टीकरण :- महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांना अचूक हवामान माहिती मिळावी यासाठी राज्य शासनाने महावेध प्रकल्प अधिक प्रभावी करण्यावर भर दिला आहे. यामुळे शेती नियोजनास मदत होते.
Q3. अलीकडे चर्चेत असलेला ‘Operation Sindoor’ कोणत्या देशाशी संबंधित आहे?
उत्तर :- भारत – पाकिस्तान
स्पष्टीकरण :- भारताने सीमावर्ती सुरक्षा आणि दहशतवादविरोधी कारवाईसंदर्भात Operation Sindoor चर्चेत आले. संरक्षण क्षेत्रातील चालू घडामोडींमध्ये हा विषय महत्त्वाचा आहे.
Q4. अलीकडे कोणत्या भारतीय खेळाडूने जागतिक बुद्धिबळ स्पर्धेत उल्लेखनीय कामगिरी केली?
उत्तर :- डी. गुकेश
स्पष्टीकरण :- भारतीय बुद्धिबळपटू डी. गुकेश सातत्याने आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमध्ये उत्कृष्ट कामगिरी करत आहेत. क्रीडा चालू घडामोडींमध्ये त्यांच्यावर प्रश्न विचारले जातात.
Q5. भारताने अलीकडे कोणत्या क्षेत्रात आत्मनिर्भरतेवर विशेष भर दिला आहे?
उत्तर :- संरक्षण उत्पादन क्षेत्र
स्पष्टीकरण :- भारत सरकार ‘मेक इन इंडिया’ अंतर्गत संरक्षण साहित्य देशातच तयार करण्यावर भर देत आहे. यामुळे आयातीवरील अवलंबित्व कमी होईल.
Q6. जागतिक स्तरावर अलीकडे चर्चेत असलेली ‘AI Governance’ ही संकल्पना कोणाशी संबंधित आहे?
उत्तर :- कृत्रिम बुद्धिमत्ता (Artificial Intelligence) नियमन
स्पष्टीकरण :- AI चा सुरक्षित व जबाबदार वापर करण्यासाठी विविध देश नियमावली तयार करत आहेत. विज्ञान-तंत्रज्ञान विषयात हा मुद्दा महत्त्वाचा आहे.
Q7. महाराष्ट्रात उन्हाळा व अवकाळी पावसामुळे सर्वाधिक चर्चेत कोणता विभाग राहिला?
उत्तर :- हवामान विभाग
स्पष्टीकरण :- महाराष्ट्रातील विविध जिल्ह्यांत उष्णतेसोबतच अवकाळी पावसाची नोंद झाली. हवामान बदलाशी संबंधित प्रश्न परीक्षेत विचारले जाऊ शकतात.
Q8. अलीकडे भारताने कोणत्या क्षेत्रात डिजिटल व्यवहारांना प्रोत्साहन दिले आहे?
उत्तर :- UPI पेमेंट प्रणाली
स्पष्टीकरण :- भारतातील डिजिटल व्यवहार वेगाने वाढत असून UPI प्रणाली जागतिक स्तरावरही चर्चेत आहे. अर्थव्यवस्था विषयासाठी महत्त्वाचे.
Q9. ‘विश्व दूरसंचार आणि माहिती समाज दिन’ दरवर्षी कधी साजरा केला जातो?
उत्तर :- 17 मे
स्पष्टीकरण :- दूरसंचार क्षेत्रातील विकास आणि डिजिटल संपर्काचे महत्त्व अधोरेखित करण्यासाठी हा दिवस साजरा केला जातो.
Q10. भारताच्या संरक्षण दलासाठी स्वदेशी ड्रोन तंत्रज्ञान कोणत्या क्षेत्राशी संबंधित आहे?
उत्तर :- संरक्षण व सुरक्षा क्षेत्र
स्पष्टीकरण :- भारत स्वदेशी ड्रोन, क्षेपणास्त्रे आणि संरक्षण प्रणाली विकसित करत आहे. संरक्षण क्षेत्रातील आत्मनिर्भरता वाढवण्यावर भर आहे.
Q11. अलीकडे कोणती संस्था भारतातील महागाई दर (Inflation Data) जाहीर करते?
उत्तर :- राष्ट्रीय सांख्यिकी कार्यालय (NSO)
स्पष्टीकरण :- महागाई दर आणि आर्थिक आकडेवारी जाहीर करण्याचे काम NSO करते. अर्थव्यवस्था विषयासाठी हा प्रश्न महत्त्वाचा आहे.
Q12. महाराष्ट्र शासनाच्या महिला सक्षमीकरणाशी संबंधित चर्चेत असलेली योजना कोणती?
उत्तर :- मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना
स्पष्टीकरण :- महिलांच्या आर्थिक सक्षमीकरणासाठी महाराष्ट्र शासनाने ही योजना सुरू केली आहे. राज्यस्तरीय परीक्षांसाठी महत्त्वाची.
Q13. अलीकडे भारताने कोणत्या क्षेत्रात ‘ग्रीन एनर्जी’ला प्रोत्साहन दिले आहे?
उत्तर :- सौर ऊर्जा क्षेत्र
स्पष्टीकरण :- पर्यावरणपूरक ऊर्जा वापर वाढवण्यासाठी भारत सौर ऊर्जा प्रकल्पांवर भर देत आहे.
Q14. अलीकडे चर्चेत असलेला ‘Blue Economy’ हा शब्द कोणाशी संबंधित आहे?
उत्तर :- समुद्री संसाधनांवर आधारित अर्थव्यवस्था
स्पष्टीकरण :- समुद्रातील संसाधनांचा शाश्वत वापर करून आर्थिक विकास साधण्याची संकल्पना म्हणजे Blue Economy.
Q15. ‘आंतरराष्ट्रीय कुटुंब दिन’ (International Day of Families) कधी साजरा केला जातो?
उत्तर :- 15 मे
स्पष्टीकरण :- कुटुंब संस्थेचे महत्त्व अधोरेखित करण्यासाठी संयुक्त राष्ट्रांमार्फत हा दिवस साजरा केला जातो. महत्त्वाचे दिवस परीक्षेत वारंवार विचारले जातात.
